أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
341
قانون ( فارسى )
اگر سبب از همسايهها و اندامان ديگر باشد ، چندين احتمال هست : 1 - در مثانه ورم باشد . يا مثانه از چيز ديگرى آسيب ديده باشد ، مثلا بول در آن ثابت مانده يا جز اين . 2 - در رودهها مدفوع خشك به حد زياد گير كرده باشد ، يا ورم يا قولنج از نوعى ويژه رخ دهد . 3 - مقعد بواسير دارد و يا مقعد تركيده است . 4 - تهيگاه مادر بسيار باريك و نازك است . اگر سبب دشوار زادن مربوط به وقت و زمان ولادت باشد ، اين است كه بچه در بيرون آمدن سرعت به خرج داده است ؛ در راه مرز آزار چندانى نديده است كه او را باز دارد كه اكثرا در ساير حالات وجود اين آزار بازدارنده و كاهش دهندهء به سرعت آمدن بچه مىشود ؛ اما وقتى به دهانهء در خروجى رسيده در آنجا گير كرده است و به اصرار و لجاجت مىخواهد بيرون آيد و توانائى خود را به كار مىبرد اما توانائى در اين اندازه نيست كه از اين مانع بپرد . مىماند و راه بازگشت هم ندارد و مادر را با مشكل بچه آوردن روبرو مىسازد . اگر سبب روىآورهاى قبل از وقت ولادت باشد ، احتمالات زير وجود دارند : 1 - سرماى شديد كار خود را كرده است و اندامان ابزارى بچه آوردن ترنجيدهاند و ازاينرو است كه در مناطق شمالى و در موسم وزيدن بادهاى شمالى ، در موسم سرد سال ، دشوار زادن زياد است و بيشتر از مناطق گرمسير و آب و هواى گرم است . احتمال دارد چنين حالت سرمازدگى زهدان را بر درد و مراق را پاره كند . 2 - گرماى زياد يورش آورده و بر مادر و اندامان بچه راه انداز ، اثر بد گذاشته و نيرو را سست كرده است . 3 - غم و اندوه زياد ممكن است بر روحيه و حالات مادر تأثير بد داشته باشد و سبب دشوار زادنش گردد . 4 - مادر زياد عادت به استعمال عطر و بو كردن عطرها داشته و بيشتر از آنكه براى جلوگيرى از انداختن جنين لازم است عطر به كار برده است . بارها رخ داده است كه دشوار زادن - از هر سببى و بويژه اگر از اثر سرماى ترنجاننده شديد - پيامدهاى بد ببار آورده مثلا : رگهاى داخل سينه بگسلند ، رگهاى داخل ريه پاره شوند و مادر به خون بر آوردن از راه دهان يا سرفهء مسلولانه مبتلا شود . ممكن است از اثر فشار بر خود آوردن مادر به حدّ زياد و كش رفتن ، ماهيچهها و پىرگها - كه از حدّ نرمشپذيرى و حد كش خوردن معمولى بيشتر زير فشار واقع مىشوند - از هم بگسلند و كزاز پديد آيد . براى برخى از اين مادرهاى دشوارزا روى داده است كه در اثر فشار زياد بر خود وارد كردن ، مراق شكمشان پاره شده است . نشانيهاى آسان يا دشوار زادن اگر چندى قبل از روز بچه آوردن و نزديك به وقت بچه آوردن درد زايمان در قسمت جلوى بدن و در